نمونه طرح توجیهی

آموزش نوشتن طرح توجیهی

چگونه طرح توجیهی بنویسیم

در این مقاله نمونه آموزشی طرح توجیهی ارائه شده که سعی داریم در آن نحوه نوشتن و مراحل نگارش طرح توجیهی را آموزش دهیم:

فصلهای طرح توجیهی به قرار زیر هستند:

  1. مقدمه
  2. طرح مساله
  3. راه حل
  4. آنالیز ریسکها و فرصتها
  5. برآوردهای مالی طرح
  6. طرحهای آتی

در ادامه مقاله به تفصیل هرکدام از این فصلها می پردازیم:

مقدمه

بخش مقدمه شامل 3 مطلب اساسی است که عبارتند از: معرفی محصول، بازار و تحلیل آینده بازار

در فصل مقدمه باید در یک تا سه صفحه وضع بازار کالا یا خدمت موردنظر را به مخاطب موردنظر منتقل کرد. بصورت خلاصه باید داستان و مشکل ارائه خدمت یا فروش محصول را ذکر کنیم و برای جهت دهی دقیقتر می توانیم سوالات زیر را از خود بپرسیم:

  • محصول یا خدمت مورد نظر چیست؟ از چه بخشهایی تشکیل شده است؟
  • چه کسانی و برای چه مصارفی از آن استفاده می کنند؟
  • وضع فعلی بازار محصول یا خدمت موردنظر ما چگونه است؟
  • مدلها یا سبکهای مختلف به چه صورت هستند و بازار هر کدام چگونه است؟
  • آینده هر مدل به چه سمتی می رود (صعودی یا نزولی)؟
  • اقدامات و سیاست های کلی دولتی در رابطه با این بازار چه هستند؟
  • معرفی استراتژی شرکتهای عمده
  • نکات ضعف و قوت این بازار از دید مصرف کننده چه هستند؟ بهترین و بدترین چه هستند؟ چرا؟
  • نکات ضعف و قوت این بازار از دید تولیدکننده چه هستند؟ بهترین و بدترین چه هستند؟ چرا؟
  • بازار کلی به کدام سو می رود؟ چرا؟
  • عرضه و تقاضای مورد انتظار؟

فصل بعد طرح مساله است که در ادامه به توضیح آن خواهیم پرداخت:

طرح مسئله

همانطور که از عنوان این فصل پیداست، بطور کلی باید مشکلات این محصول/خدمت را در بازار بیابیم. در این فصل باید مشکلات اصلی بازار را هم از دید مصرف کننده و هم از دید فروشنده بیان کرد. طرح مسئله باید تا جاییکه امکان دارد با آمار و ارقام رسمی حمایت شود و طوری عنوان گردد که ایده ما تنها یا یکی از بهترین راه حل ها دیده شود. برای راهنمایی بیشتر، در این فصل باید به سوالات زیر پاسخ داد:

  • حجم سالانه بازار محصول/خدمت چقدر است؟
  • روند رشد بازار به تفکیک نوع و حیطه جغرافیایی/سنی / سطح درآمد و ... به چه صورت هستند؟
  • بهترین و بدترین بخش بازار (سریعترین و کندترین رشد، کم رقابت ترین ویا رقابتی ترین بخش بازار) چه بخشهایی هستند؟
  • فلوچارت/ پروسه خرید/فروش چگونه است ؟ مشتری/فروشنده چه پروسه ای را برای خرید/فروش طی میکند؟
  • مشکلات فعلی خریدار در پروسه خرید چه هستند؟ مشکلات پیش بینی نشده خریدار در پروسه خرید چه هستند؟
  • راه حل های فعلی موجود برای خریدار چه هستند؟ راه حلهای قابل ارائه برای خریدار چه هستند؟
  • مشکلات فعلی فروشنده در پروسه فروش چیست؟ مشکلات پیش بینی نشده فروشنده در پروسه فروش چیست؟
  • راه حل های فعلی موجود برای فروشنده چه هستند؟ راه حل های قابل ارائه برای فروشنده چه هستند؟

فصل سوم که راه حل نام دارد به قرار زیر است:

راه حل

این بخش به طور کلی شامل 4 زیرمجموعه می باشد که در ادامه به ذکر آنها پرداخته شده است: معرفی ایده، برآورد اندازه کسب و کار، معرفی صاحبان و مجریان ایده و درنهایت، روش اجرای ایده.

معرفی ایده

در قدم اول در فصل راه حل باید ایده را معرفی کنیم. معرفی ایده باید به صورتی باشد که تمام یا اکثر مشکلاتی را که در فصل قبل گفته شد را حل کند. بطور کلی باید دو نکته رعایت شود:

  1. توانایی اجرای ایده را داشته باشیم.
  2. بتوانیم از اجرای ایده کسب درآمد کنیم.

سوالاتی که در این بخش، قبل از ارائه راه حل باید پاسخ داده شوند عبارتند از:

  • معرفی ایده این طرح
  • ایده چطور به ذهن ما رسیده؟ (درصورت وجود) معادل خارجی در کجای دنیا درحال اجراست؟ بازخورد و نتیجه این اجرا چه بوده؟
  • ما چه دردی را میتوانیم دوا کنیم که بقیه نمی توانند؟ چرا بقیه نمی توانند؟ چرا ما می توانیم؟
  • چه عواملی باعث شده که فکر کنیم قادر به عملی کردن ایده هستیم؟
  • روش درآمدزایی ایده؟ حتما و به هرصورتی درآمدزاست؟ چرا؟
  • انواع مشابه خدمت یا محصول موردنظر ما چه هستند؟ مزایای رقابتی ایده نسبت به راه حل های فعلی چیست؟

برآورد اندازه کسب و کار

برای دادن راه حل ما نیاز به برآورد اندازه کسب و کار داریم. درک اندازه بازار این ایده بسیار مهم و اساسی است و اینکه هدف ما چند درصد از این بازار است؟ این قسمت شامل پاسخ به سوالات زیر است:

  • تعداد مشتریان در سبکها یا مدلهای مختلف خدمت یا محصول موردنظر؟ بخش بندی مشتریان به چه صورت است؟ منطق بخش بندی؟
  • پیش بینی ما از تعداد مشتریان ما چه تعداد هستند؟
  • با چه حجمی قادر به ارائه خدمات و یا فروش (تولید) محصول هستیم؟ روش تخمین ما به چه صورت است؟ چه میزان خدمات رسانی یا فروش (تولید) حتمی برای مطرح شدن در بازار نیاز است؟
  • محدودیتهای مالی، جغرافیایی، مواد اولیه، نیروی انسانی و ... چه هستند که اندازه کسب و کار ما را تعیین کرده و تحت تاثیر قرارداده و می دهند؟

معرفی صاحبان و مجریان ایده

ما در این قسمت باید دقیقا بگوییم که هستیم؟ چه کارهایی تابحال انجام داده ایم(حتی الامکان مرتبط)؟ و چرا فردی و به عنوان تیم توانایی اجرای این ایده را داریم؟ و همچنین سمت و مسئولیت هر شخص در شرکت چیست؟ موارد زیر حتما باید در این بخش ارائه شوند:

  • رزومه مرتبط قابل ارائه و قابل دفاع
  • از زمان شروع کار، میزان پیشرفت ما چقدر بوده است؟ چرا (دلایلی که تجربه می گوید و دلایل احتمال)؟ چگونه می توانستیم بهتر باشیم؟ کمبودهایمان؟
  • چرا توان اجرای ایده را داریم؟ (شخصی و گروهی)
  • سمت هرشخص؟
  • مجوزها و اعتبارات موردنیازی که الان دراختیار داریم یا باید داشته باشیم با ارائه عکس آنها

روش اجرای ایده

روش اجرای ایده به چند قسمت تقسیم خواهد شد:

  1. بعد فنی ایده
  2. بعد مالی ایده
  3. قدمهای لازم برای اجرای طرح
  4. معرفی شاخصهای عملکردی
  5. زمانبندی
  6. بازاریابی و تبلیغات

بعد فنی ایده:

روش فنی اجرای ایده به چه صورت است؟ تمام کارهایی که از لحاظ فنی باید انجام شوند چه هستند؟ برای تکمیل این قسمت موارد زیر را فراموش نکنید:

  • از لحاظ فنی دارای شرایط مناسبی هستیم؟ نحوه ارزیابی ما؟ ارزیابی آینده؟
  • چه دستگاه ها/نرم افزارها یا فرآیندهایی نیاز خواهد بود؟
  • چه زیرساختهایی را در اختیار داریم؟ بصورت آماده یا نیمه آماده یا ملزم به آماده سازی؟ چه زیرساختهایی نیاز خواهند بود (کدامها براحتی)؟ میزان هزینه و زمان موردنیاز برای هرکدام؟
  • چه مجوزهایی الان نیاز داریم؟ چه مجوزهایی در آینده نیاز خواهند شد؟ زمان موردنیاز و میزان تاثیرگذاری هرکدام چقدر هستند؟
  • معرفی مواد یا امکانات (طرح ارائه خدمات) اولیه + (دانش مرتبط، نیروی انسانی مجرب، تجربه مرتبط و ...) و روش تهیه و نحوه ارائه به چه صورت می باشد؟
  • مکانیابی (کارگاه، کارخانه، دفتر و ...)، دلیل انتخاب آن مکان؟

بعد مالی ایده:

  • روش، محل و چگونگی تامین مواد اولیه را در این قسمت توضیح دهید.
  • ارایه کنندگان مواد اولیه این طرح، قیمت، کیفیت و .... را به تفصیل شرح دهید.
  • روش و محل فروش محصول به چه صورت است؟
  • راههای فروش؟ چرا این راهها؟ نحوه انجام آنها؟ هزینه هرکدام؟
  • قیمت خرید و فروش مواد اولیه و محصول؟
  • مدلهای قیمت گذاری؟ منطق هر کدام؟  نتیجه هرکدام؟ قیاس نهایی و نتیجه گیری قیمت؟

قدمهای لازم برای اجرای طرح:

در این بخش باید بگوییم کلا چه کارهایی باید انجام شود و زمان بندی قدمها چگونه است؟

  • مطالعات اولیه و تحقیق و توسعه؟ تا چه حد قابل اعتماد و استناد است؟ چقدر کافی است؟
  • تهیه یا توسعه دفتر کار
  • ثبت شرکت و اخذ مجوزهای لازم
  • بازاریابی و فروش اولیه
  • بررسی عملکرد انواع بازاریابی و فروش اولیه
  • ارائه نمونه های اولیه
  • میزان جذب سرمایه، زمان جذب سرمایه، نحوه جذب سرمایه

معرفی شاخصهای عملکردی:

برای نشان دادن میزان پیشرفت در هر بخش از کار و طرحمان باید شاخصهای عملکردی داشته باشیم و آنها را معرفی کنیم و با ذکر اعداد و ارقام، استدلال خود را ثابت کنیم.

آموزش طرح توجیهی

زمان بندی از واجبات مهم طرح توجیهی است

زمانبندی:

  • گانت چارت قدم های لازم به چه صورت است؟ با ذکر جزئیات دقیق
  • جدول زمانبندی اقدامات گوناگون به چه صورت است؟ میزان خطای زمانی چقدر است؟

بازاریابی و تبلیغات:

  • مشتریان هدف چه کسانی هستند؟
  • بازار هدف ما چه کسانی و یا چه گروههایی هستند؟ (مستقیم چه کسانی و غیرمستقیم چه کسانی و تاثیرگذار چه کسانی؟)
  • استراتژی بازاریابی ما، و روشهای بازاریابی به چه صورت هستند؟
  • استراتژی بازاریابی و نحوه اجرا، زمانبندی حجمی و نوعی بازاریابی در هر بخش از پروسه چگونه است؟
  • برآورد هزینه های بازاریابی چقدر است؟
  • کانالهای بازاریابی و هزینه های تبلیغات به تفصیل چقدر هستند؟
  • چگونه عملکرد بازاریابی را ارزیابی می کنیم؟
  • برآورد تاثیر تبلیغات (تعداد کاربر، تعداد قرارداد ....) به چه صورت است؟

آنالیز ریسک ها و فرصت ها

این بخش شامل چند سرفصل زیر است که باید به آنها توجه شود:

  1. معرفی بازیگران حاضر در بازار
  2. معرفی رقبا
  3. آنالیز سوآت

معرفی بازیگران حاضر در بازار

در این بخش باید گفت که در این بازار چه کسانی وجود دارند تا در بخش های بعدی بتوان رفتار آنها را تحلیل کرد. نکات زیر را در این بخش از قلم نیاندازید:

  • بازیگران بازار مشخصا (معرفی زیست بوم این بازار) چه کسانی هستند؟
  • نقاط قوت و ضعف هرکدام؟ به کدام سو حرکت می کنند؟
  • نوع رفتار مشتریان درقبال هرکدام چگونه است؟

معرفی رقبا

برای معرفی رقبا باید بررسی کرد که آیا این ایده مشابه، جایگزین یا رقیبی دارد؟ تحلیل ما از نقاط قوت و ضعف آنها چیست؟

  • افراد، محصولات و خدمات رقبای فعلی و احتمالی خود را می شناسیم؟ میزان ارزیابی ما از قدرت و کیفیت آنها چقدر بوده است؟ چگونه ارزیابی کرده ایم؟ (عددی یا تجربی یا ...؟)
  • رقبای فعلی چه کسانی هستند؟
  • رقبای بالقوه چه کسانی هستند؟
  • کالا یا خدمت مشابه یا جایگزین داریم؟ اگر داریم باید به ذکر آنها بپردازیم.

آنالیز SWOT

آنالیز سوآت نیز از 4 جنبه بررسی می شود که می توان آنها را در جدول سوآت ارائه کرد:

نقاط قوت طرح

نقاط قوت بالقوه و بالفعل ما چه هستند؟ هم از دید مشتریان باید ذکر گردد و هم از دید خودمان:

  • قوت درونی سازمان یا شرکت یا کارخانه ما چه هستند؟ نسبت به رقبای فعلی و رقبای بالقوه؟

نقاط ضعف طرح

نقاط ضعف بالقوه و بالفعل ما چه هستند؟ هم از دید مشتریان باید ذکر گردد و هم از دید خودمان همانند نقاط قوت:

  • نسبت به رقبای فعلی؟
  • نسبت به رقبای بالقوه؟

فرصت های طرح

چه فرصتهایی در حال یا آینده وجود دارد؟ (صرفا عوامل خارجی)

ریسک ها و تهدیدها

چه ریسکهایی وجود دارد؟ ما چه اقداماتی باید انجام دهیم؟ (جلوگیری، مواجهه و سبک کردن تاثیر یا یافتن راه حل)

  • ریسک عملیاتی؟ میزان برآورد؟ نحوه برآورد؟
  • ریسک مالی؟ میزان برآورد؟ نحوه برآورد؟ (درآمد و هزینه هرکدام جداگانه)
  • ریسک رقابت؟ میزان برآورد؟ نحوه برآورد؟
  • سایر ریسک ها .....؟

نحوه نگارش طرح توجیهی

دقت در برآوردهای مالی طرح توجیهی حرف اول است

برآوردهای مالی طرح

در این بخش از آموزش طرح توجیهی  باید بدانیم که استخوان اصلی طرح توجیهی در این بخش است که باید با کمال دقت و صحت انجام گیرد و شامل 4 بخش است:

  1. هزینه ها
  2. درآمد
  3. محاسبات مالی
  4. حجم سرمایه گذاری موردنیاز

هزینه ها

معمولا برای 3 سال اول طرح برآوردها و میزان هزینه ها انجام میگیرند که تا حد ممکن باید دقیق و کامل باشند:

  • هزینه های سرمایه اولیه (CAPEX) (میزان برآورد ما درصورت وجود، با چه اسناد معتبری؟)
  • هزینه های جاری ماهیانه (OPEX) (میزان برآورد ما درصورت وجود، با چه اسناد معتبری؟)

درآمد

در این بخش دقیقا باید گفت که به چه صورت و به چه میزان درآمد کسب می کنیم:

  • برآورد درآمد طرح از روشهای مختلفی که بررسی کرده ایم

محاسبات مالی

  • ریز محاسبات سود و زیان و نرخ سود ....
  • ریز محاسبات مالی

حجم سرمایه گذاری مورد نیاز

در این قسمت باید میزان جذب سرمایه گذاری را ارائه دهیم که رقم دقیق آن بعد از محاسبات مالی مشخص شده است.

  • برآورد سرمایه مورد نیاز چه مبلغی است؟

طرح های آتی

اینجا باید ذکر شود که بعد از اینکه طرح با موفقیت اجرا شد و درآمد کسب شد، چه طرحها یا پروژه هایی در سر داریم که می توان انجام داد. طرح های آتی اعم از مکمل و غیرمکمل (فرصتهای دیگری که درصورت انجام گرفتن این پروژه پیش روی ماست) چه هستند؟

 و اما در انتها

بسته به هر طرح یا پروژه ای، ممکن است مواردی به قسمتهای بالا اضافه یا از آنها کسر گردد اما همیشه غالب اصلی یکسان است. برای دانلود نمونه طرحی که با ساختار بالا شکل گرفته باشد بر نمونه طرح توجیهی pdf کلیک کنید.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *